Paulien Cornelisse: De verwarde cavia

Scheetkussen

Paulien Cornelisse is buiten haar rol als tafeldame bij DWDD vooral bekend van haar twee bestsellers in de boekwinkel. Over taal. Dat we bijna nooit zeggen wat we bedoelen. Op televisie is ze soms grappig maar toch heb ik nooit de drang gehad om iets van haar te lezen. De verwarde cavia is wat dat betreft dus mijn eerste kennismaking met Cornelisse als auteur. Eerlijk gezegd alleen maar omdat ik het boek kreeg toegezonden en dus de verplichting voelde om het ook daadwerkelijk te lezen. Met enige scepsis, moet ik eerlijk bekennen, want een boek over een cavia met een kantoorbaan leek mij niet echt iets dat mij zou aanspreken.

Een humoristisch verhaal. Dat was de algemene tendens op internet over het caviaboek. Lachen, gieren, brullen. Herkenbaar ook. Misschien soms zelfs confronterend. De absurditeit van een kantoorbaan gevangen in de belevenissen van een werkende cavia op de communicatieafdeling van een bedrijf. Cornelisse schrijft de kantooravonturen in een groot aantal korte hoofdstukken en het kost de lezer nauwelijks moeite om het boekje in een paar uur uit te lezen. Verstand op nul en voor je het weet is het uit. Blijkbaar spreekt de cavia boek minnend Nederland wel aan, want het boek stond al snel op de eerste plaats van de top 60 van het CPNB. De graadmeter van de verkopen in de boekwinkels. Maakt het van De verwarde cavia een goed boek? Ik durf het persoonlijk te betwijfelen, maar ben mogelijk niet de beoogde doelgroep. Verander de cavia in een vijfendertigjarige vrouw en het is volstrekt niet meer grappig. Ook met het knaagdier als middelpunt van het kantoor kan ik er nauwelijks om lachen. Het boek is feitelijk een soort scheetkussen. De eerste keer dat je er op gaat zitten is het misschien wel leuk, maar daarna weet je het wel. Na dertig keer begint het flink te irriteren. Na een aantal hoofdstukken in het boek van Paulien Cornelisse was ik het beest dan ook behoorlijk zat aan het worden. Natuurlijk, het leest vlot omdat de auteur uiteraard best wel kan schrijven en omdat het boek voor ongeveer 30% uit lege bladzijden bestaat. Dan wil het allemaal wel opschieten. 

Als Cornelisse echt wilde opvallen met haar nieuwe boek dan had ze misschien beter over een knobbelzwijntje of een dwergpony kunnen schrijven. Dat was pas lachen geweest. Of misschien toch weer een nieuw boekje over taal. Hopelijk nooit meer over een verwarde cavia. 


De verwarde cavia
Paulien Cornelisse
Uitgeverij New Book Collective
€ 14,99

Nico Dijkshoorn: Kleine dingen

Absurde humor

Eigenlijk zou ik geen boeken van Nico Dijkshoorn moeten recenseren.

Hoewel bijna niemand het weet is Nico één van mijn allerbeste vrienden. Maatjes, twee handen op één buik, gabbers en ga zo maar door. Broers, bijna. Gevoelsmatig althans. En laat dat ‘bijna’ dus maar achterwege. Ik spreek nu natuurlijk uitsluitend namens mijzelf, maar ik ben er heilig van overtuigd dat Nico exact hetzelfde voelt. Mogelijk zelfs nog sterker dan ik. Mijn vriendin heeft Nico nog nooit ontmoet, maar weet wel van de onverbrekelijke band. Het is bij ons thuis ook heel normaal om het over Nico te hebben. “Zou Nico dat ook vinden?”, hoor ik haar vaak vragen. Retorisch. Uiteraard. “Nico zou hier helemaal woest van worden”, schreeuwde ik laatst keihard door de huiskamer toen ik mijn schoen wilde aantrekken en vervolgens hoorde, zag en voelde dat de veter brak. Mijn vriendin beaamde dat meteen. Ze wist instinctief dat Nico schuimbekkend door zijn huis zou razen als hem dit zou overkomen. En terecht! 

Je moet nooit de boeken van je vrienden recenseren, is mij wel eens verteld door iemand die daar echt verstand van had. En geen vrienden. Ik heb mij daar in het verleden wel schuldig aan gemaakt met de boeken van Paul Goeken, Elvin Post en Kim Moelands. Met Nico ga ik nu ook herhaaldelijk in de fout. Over het algemeen schrijf ik lovende recensies, omdat ik nu eenmaal heel erg moet lachen om zijn humor. Onze humor. Behalve zijn eerste boek, maar toen kende ik hem nog niet. Dat waren de Nico b.c. dagen. Donker, eenzaam, koud. Voor Nico althans. Ik kende hem toen nog niet dus kon het mij weinig schelen. Onvoorstelbaar. Achteraf. Niet dat zijn eerste boek slecht was, maar ik had er niet hetzelfde gevoel bij. Nico begrijpt dat als geen ander. Z’n andere boeken zijn echter pareltjes en zo’n beetje de leukste die je kan lezen. 

Kleine dingen is geen uitzondering. Sterker nog: het zijn de kleine dingen die de regel in dit geval volledig bevestigen. Korte columns, prachtige teksten, geweldige taalkundige vondsten, absurde humor en dat allemaal op de manier waarop Nico dat als enige kan. Waarmee hij inmiddels ontzettend succesvol is geworden. Hoewel hij voor zijn vrienden altijd exact dezelfde Nico is gebleven. Toegankelijk, aaibaar, vriendelijk, een beetje verlegen en nog altijd zonder enige kapsones. Een kameraad, een makker. Daarom, of beter gezegd: onder andere daarom, is Nico één van mijn allerbeste vrienden. Mijn vriendin heeft hem jammer genoeg nog nooit ontmoet.

Ik ook niet trouwens.



Kleine dingen
Nico Dijkshoorn
Uitgeverij Contact
€ 12,50

Nico Dijkshoorn: De vrije man

Dijkshoorn rules!

Net als veel andere liefhebbers van voetbal en humor vind ik het erg jammer dat Nico Dijkshoorn niet meer aanschuift aan de tafel van Voetbal International. Of beter: Voetbal Inside, zoals het programma tegenwoordig heet. Het zal wel met het tijdschrift VI te maken hebben en de breuk met hun voormalige hoofdredacteur. Mijns inziens was Dijkshoorn echter de beste gast aan tafel, naast Wim Kieft natuurlijk. Gijp is normaal gesproken het – vaak – vermoeiende middelpunt van het programma, die het doorgaans alleen maar heeft over Barcelona, Bayern München en de slechte balbehandeling van middelmatige spelers. Waar we er op de Nederlandse velden al jarenlang meer dan genoeg van hebben rondlopen. Daarnaast is Gijp een waar orakel over de verschillende technieken binnen het internationale paaldansen. Bij alles roept hij dat het waanzinnig is en vervolgens slaat hij nog eens de gast naast hem hard op de rug. 

Ouwe pik. 

Nico Dijkshoorn was het perfecte tegengewicht, met humor en een duidelijk gebrek aan kennis van zaken. Nooit een woord over de tactiek van Ajax of PSV, niets over de veldbezetting van Feyenoord en al helemaal niets over een ruit op het middenveld of de overduidelijke voor- of nadelen van een omschakeling tussen 1-4-3-3 en 1-3-4-2-1. Johan Derksen noemt het programma altijd een afspiegeling van de gemiddelde voetbalkantine en spreekt tegen dat ze aan tafel onnodig kwetsend of negatief zijn. Het is satire! Vaak ben ik het daar overigens wel mee eens en ben ik van mening dat voetballend Nederland zich wat minder serieus moet nemen. Nico Dijkshoorn was als gast uitstekend in de rol van de man die zich na iedere wedstrijd ook even liet zien in de kantine. “Doe mij maar een bal gehakt en een frikandel speciaal met extra saus. En doe dan gelijk ook maar een biertje, wat kan mij het schelen.”

Nu Dijkshoorn niet meer in het programma komt is het mijns inziens allemaal wel een stukje minder geworden. Maar gelukkig hebben we de boeken nog. De Vrije Man voldoet aan alles wat je verwacht van een verzameling columns van Nico Dijkshoorn. Het normale wordt lekker absurd gemaakt en het absurde krijgt – net als die frikandel speciaal – een extra sausje. De columns zijn het ultieme voorbeeld van tijdloze voetbalhumor, de literaire vorm van twee liter urine in het flesje shampoo van de keeper, de drol in de linkerschoen van de rechtsbenige verdediger en de slagroom in het busje scheerschuim van de niet scorende spits. Opgeschreven op een manier zoals slechts weinige dat kunnen. 

De boeken met voetbalcolumns van Nico Dijkshoorn zijn een noodzakelijke aanschaf voor alle liefhebbers van voetbal en voor alle voetballers die beseffen dat er meer in het leven is dan hun eigen ego.

Nico Dijkshoorn rules!

Met die oogjes van hem.


De vrije man
Nico Dijkshoorn
Uitgeverij VI
Prijs: € 14,95

Max Porter: Verdriet is het ding met veren

Ploeteren

Verdriet is het ding met veren is bezig een enorme hype te worden. Recensenten van niet de minste kranten en tijdschriften vallen over elkaar heen om het boekje te bejubelen. Het werd genomineerd voor een aantal zeer prestigieuze prijzen en dus zal het waarschijnlijk wel een zeer bijzonder boek zijn. Het ligt daarom mogelijk aan mij dat ik het nauwelijks weet te waarderen. Een gebrek aan inlevingsvermogen, een te beperkt intellect, te weinig ervaring met het pellen van de verschillende lagen, een onvermogen om de betere poëzie te waarderen of simpelweg te weinig verdriet in mijn leven meegemaakt. 

Dat laatste durf ik zonder meer te weerleggen, dus blijft een of meerdere van de overige redenen de achterliggende oorzaak van het feit dat ik mij slechts met grote moeite door dit verwarrende boek wist te ploeteren. Het lukte mij niet om er enige samenhang in te ontdekken en hoewel het zonder enige twijfel allemaal mooi is opgeschreven kon ik de boodschap en betekenis achter de woorden nergens vinden. Ook de zo geroemde humor heb ik eerlijk gezegd nergens gevonden. 

Eigenlijk blijft er maar een simpele verklaring over: ik had een 122 pagina’s tellende misdruk en miste de belangrijkste pagina’s. Misschien wel het hele boek!

Jammer hoor.



Verdriet is het ding met veren
Max Porter
Uitgeverij De Bezige Bij
€ 14,90

Adrian Stone: De klauw

Kritische noot

De Klauw is het eerste deel van de nieuwe trilogie van Adrian Stone en zijn zesde fantasyroman dat door uitgeverij Luitingh is uitgebracht. Zijn eerste boek verscheen bijna op de kop af tien jaar geleden in eigen beheer onder zijn echte naam Ad van Tiggelen, nadat Luitingh één van de uitgeverijen was die het toen niet volledig in hem zag zitten. Na het relatieve succes van Profeet van de duivel kreeg hij alsnog een contract en groeide Van Tiggelen als Adrian Stone uit tot een succesvolle fantasyauteur van eigen bodem.

Het eerste deel van de Magycker trilogie is op en top Adrian Stone. Zijn vlotte schrijfstijl is zeer herkenbaar en net als met de Duivel-trilogie weet hij ook met De Klauw het verhaal al snel in groot tempo aan zijn lezers te presenteren. Het kost je doorgaans nauwelijks moeite om volledig in de ban te raken van de karakters en alle gebeurtenissen.
.
Wat wel een beetje ontbreekt aan het eerste deel van deze serie is het goed in beeld brengen van de wereld waarin het verhaal zich afspeelt. Grote fantasyauteurs als Robin Hobb, George R.R. Martin en Joe Abercrombie kunnen dat als geen ander en zetten in een aantal zinnen per hoofdstuk de leefomgeving van hun karakters zeer helder neer. Bij Adrian Stone is dat vele malen minder en het plaatsen van een plattegrond aan het begin van het boek is lang niet voldoende. Voor fantasy is het belangrijk om de wereld overzichtelijk neer te zetten. Er mag best wel het een en ander onduidelijk zijn, maar je moet er als lezer wel enigszins je weg weten te vinden. Dat Aimerey, het eiland van de Magyckers, een beetje in het duister blijft in het eerste deel is goed te verklaren, maar het was wel fijn geweest als Semaris wat meer was uitgediept. Ook de overige eilanden worden af en toe genoemd, maar blijven grotendeels in het donker. Dat is een absoluut gemis aan de boeken van Stone en dus ook bij De Klauw. Het heeft misschien te maken met de beperkte omvang van zijn boeken, die in aantal pagina’s en formaat duidelijk verschillen met het werk van zijn Engelstalige collega’s, maar het is geen excuus. Het is de ontbrekende factor om als Adrian Stone ook buiten Nederland te gaan doorbreken en ik neem aan dat dit vanaf het eerste door Luitingh uitgebrachte boek wel een van de uitgangspunten is geweest. Anders had Stone net zo goed door kunnen gaan met het schrijven onder zijn eigen naam. 

Tot zover de kritische noot. Adrian Stone slaagt er namelijk wel uitstekend in om de meeste karakters in zijn boeken tot leven te brengen en De Klauw bevat ook een aantal geslaagde vondsten die deze trilogie een eigen geluid geven. De rol van de draken is bijvoorbeeld erg goed gevonden en draagt bij aan de aantrekkingskracht van het verhaal. Ook de wijze waarop de Magyckers magie gebruiken en dit vervolgens weer aan banden wordt gelegd is goed uitgewerkt. Je merkt de onvrede bij de magiërs en de onderlinge spanning tussen de verschillende partijen die de macht hebben op Aimerey. Hoofdpersoon Auric is nog een beetje een mysterie, maar daar zal in de volgende delen ongetwijfeld verandering in gaan komen. 

In zijn totaliteit is De Klauw een mooi begin van een op het oog veelbelovende serie en als Stone blijft werken aan zijn kleine tekortkomingen, dan is hij straks absoluut in staat om zijn magie ook buiten de grenzen van zijn eigen land te verspreiden. 

Magyckers # 1: De Klauw
Adrian Stone
Uitgeverij Luitingh
Prijs: € 17,99

Nico Dijkshoorn: Dijkshoorn

Niet zijn beste...

Het in 2010 verschenen Dijkshoorn is de eerste bundel met columns en verhalen van Nico Dijkshoorn, welke hij voor verschillende media schreef. De kracht van Nico Dijkshoorn is dat hij de kleine dingen in het leven groot maakt. Berichten in de krant, die ieder normaal mens gewoon tot zich neemt, zijn voor hem munitie om te laten zien hoe absurd het leven soms is en hoe vanzelfsprekend wij het allemaal accepteren. Hij geniet van de meest normale zaken die wij nog amper opmerken en maakt daar vervolgens een verslag van in de vorm van een spetterende column of een confronterend verhaal. Het leven onder een enorme vergrootglas en Nico Dijkshoorn kijkt er als geen ander doorheen. Toch is deze eerste bundel niet van hetzelfde niveau als zijn latere boeken. Hij worstelt op het oog nog enigszins met inhoud en vorm en slaat af en toe ook de plank een beetje mis. Dat kan natuurlijk ook te maken hebben met de grote verscheidenheid aan opdrachtgevers. Je schrijft voor De Volkskrant waarschijnlijk toch net even iets anders dan voor Hard Gras, JFK of het culinaire tijdschrift Bouillon.

Ik heb de Rinus Israël en Wim van Hanegem proef erop los gelaten. 

Israël was meteen duidelijk: 
“Dus je wilt een boekie schrijven, als een grote meneer? Waar mensen om kunnen lachen? Nou, dan zou ik het voortaan maar wat korter houden en het wat grappiger maken, want nu vallen ze in slaap. Begrepen? Dijkshoorn? Let je wel een beetje op? Ik probeer je wat bij te brengen hier!”

Van Hanegem was nog duidelijker: 
“Een boekje? Nee, dat soort dingen lees ik niet.”

Natuurlijk valt er best wel wat te genieten in de eerste bundel van Nico Dijkshoorn, met name de verhalen uit Hard Gras en een aantal nog niet eerder gepubliceerde columns. Het is echter wel fijn om te weten dat Dijkshoorn met name het advies van Rinus Israël flink ter harte heeft genomen. Het boek Dijkshoorn kost slechts € 12,50 en voor die prijs zal je er geen buil aan vallen. Al is het maar om de verzameling compleet te maken. 


Dijkshoorn
Nico Dijkshoorn
Uitgeverij Atlas Contact
Prijs: € 12,50

Nico Dijkshoorn: Met de punt naar voren

Zonder genade

In Met de punt naar voren vliegt Nico Dijkshoorn er met gestrekt been en met de noppen naar voren keihard in. Als een gemankeerde verdediger bij een club uit de tweede divisie van het amateurvoetbal. Zonder enige scrupules, zonder genade en met geen enkele poging om de bal te spelen. Dijkshoorn schrijft zoals Hans Kraay jr. in een ver verleden probeerde te voetballen. Dolkomisch, niet al te serieus en met voldoende momenten waarbij je denkt: ‘nou….. misschien heeft hij toch….’. 

De columns in dit boek verschenen allemaal eerder in het weekblad Voetbal International en hoewel de echte liefhebber ze dus mogelijk al heeft gelezen, verliezen ze in boekvorm niets van hun actualiteit. Soms moet je even nadenken over welke voetballer hij het ook weer heeft of welke wedstrijd het ook weer was waar hij zijn pijlen op heeft gericht. Dat zijn echter slechts details. Het gaat over het algemeen over de uitwassen in de voetballerij die op de een of andere manier tijdloos zijn. Dijkshoorn stelt ze aan de kaak maar weet dat er niets gaat veranderen. Gelukkig maar. 

Met de punt naar voren is heerlijke voetballiteratuur van een columnist in topvorm.


Met de punt naar voren
Nico Dijkshoorn
Uitgeverij VI
Prijs: € 14,95