Nico Dijkshoorn: De tranen van Kuif den Dolder

Een satire op de voetbalwereld

Eigenlijk had ik er niet zoveel zin in. De tranen van Kuif den Dolder. Een satire op de voetbalwereld. Een roman over de beste voetballer die Nederland nooit heeft gekend. Ik kon mij er van te voren niet echt een voorstelling van maken en kende Nico Dijkshoorn voornamelijk van zijn columns en zijn korte verhalen. Van zijn aanwezigheid bij het televisieprogramma dat toen nog Voetbal International werd genoemd en natuurlijk van de woensdagavond bij DWDD. De columns van Dijkshoorn over voetbal zijn altijd een waar genot, maar om dan nu plotseling een voetbalroman te moeten lezen? Nou ja… moeten. Het was natuurlijk mijn eigen keuze, maar aangezien ik bijna alle andere boeken van hem al had gelezen, had ik het gevoel dat ik feitelijk geen keuze had. De tranen van Kuif den Dolder hoorde er ook bij en dus ontkwam ik niet aan het boek over de voetballer uit het Drentse Uffelte.

Vanaf de eerste tien pagina’s wist ik het echter al zeker: dit was een geweldig boek. Prachtige anekdotes van Zweep Dukels, Bokke Roet, Kuitje Ruwiel, Graatje Piep, Touw Reuk, trainer Dolf Seegers en nog veel meer kleurrijke personages die allemaal iets onthullen over de legendarische Kuif den Dolder. Een fantastische spits, die altijd scoorde en inmiddels anoniem in Almere woont. In een flat. Op tweehoog. Wat een tragedie. Zo’n talent, zo’n begenadigde voetballer. Nu eenzaam en alleen in de stad waar Nico – net als ik – ook woont. 

De tranen van Kuif den Dolder is een roman die leest als een biografie. Het zit werkelijk tot de nok toe gevuld met humor. Onweerstaanbare humor, als je een liefhebber bent van voetbal. En van Nico Dijkshoorn. Het is zeer herkenbaar, vooral als je zelf – op welk niveau dan ook – hebt gevoetbald, maar ook ontroerend mooi geschreven. Het boek pakt je meteen vanaf de eerste regels en als je wilt lees je het in een paar uur uit. Het verhaal telt namelijk nog geen tweehonderd pagina’s, maar omdat de tranen je regelmatig over de wangen lopen van het lachen, doe je er waarschijnlijk toch wat langer over. Vooral omdat heel veel stukken de moeite van het opnieuw lezen absoluut waard zijn en je als lezer al snel doorhebt dat je eigenlijk niet wilt dat het verhaal te snel is afgelopen. 

Kuif was een fenomeen bij VV Uffelte maar zijn enorme talent reikte zelfs tot Italië, waar de scouts van AC Milan er alles aan deden om hem naar de voormalige topclub te halen. Alleen Kuif was namelijk in staat de verloren grootsheid van deze club te herstellen. De Italianen zagen in dat Kuif den Dolder een uniek talent was en waarschijnlijk de beste voetballer die ooit het rood/zwart zou dragen. Helaas liep het anders en verdween de spits volledig in de anonimiteit.

Met De tranen van Kuif den Dolder heeft Nico Dijkshoorn misschien wel het ultieme voetbalboek geschreven. Dat het van de eerste tot laatste letter allemaal verzonnen is, maakt feitelijk niet uit. Het boek ademt gewoon voetbal, het zou zo maar een echte biografie kunnen zijn van een enorm talent. Het bestaat voor het grootste deel uit allerlei onzinnige interviews met de meest idiote personages die je maar kunt bedenken. Mensen die Cruijff en Van Hanegem maar uitslovers vonden. Jankers. Omdat ze met hun eigen held het ultieme voetbalwonder hadden gezien. De man die zijn neus ophaalde voor een no-look pass. Omdat hij juist wél keek. Hij keek en deed daar verder niet moeilijk over. Dat was typisch Kuif den Dolder.

Het einde van het boek is op het oog wat minder uitgewerkt, maar past eigenlijk wel weer exact binnen het mysterie van de voetballer die Kuif den Dolder nooit is geweest. Hou je van voetbal? Denk dan niet langer na en lees dit boek. Je komt niet meer bij van het lachen! 


De tranen van Kuif den Dolder
Nico Dijkshoorn
Uitgeverij Atlas Contact
Prijs: € 12,50

Nico Dijkshoorn: Klein geluk

Geluk zit in een klein hoedje

Vlak voor het verschijnen van Aftrappen, de nieuwe bundel met columns die Nico Dijkshoorn de afgelopen maanden schreef voor het weekblad Voetbal International, besloten ze bij de uitgeverij het roer volledig om te gooien. Een hoge piet van de afdeling marketing had met een PowerPoint presentatie aan de directie duidelijk gemaakt dat Nico anders in de markt moest worden gezet. Met wat meer de nadruk op zijn zachte en aaibare kant. Als een mens met gevoelens en diepere emoties dan je op het eerste gezicht misschien zou denken. Zowel de titel als de omslag moesten op het allerlaatste moment veranderen, ook al zou dat tot verwarring in de boekwinkel en bij de fans van Nico Dijkshoorn zorgen. 

- “Heeft u Aftrappen van Nico Dijkshoorn?”. 

De verkoper achter de toonbank schudt voorzichtig zijn hoofd. Die ziet de bui al hangen. 

- “Nee, die heb ik niet. Maar wel zijn nieuwe boek: Klein Geluk.”
- "Huh? Klein Geluk? Klein Geluk? Ik zoek geen roman van Connie Palmen! Al helemaal geen dichtbundel van Arie Boomsma! Ik wil het nieuwe boek van Nico Dijkshoorn: Aftrappen.”
- “Sorry. Het spijt mij echt, maar die titel hebben ze aangepast. Het heet nu Klein geluk”
- “Wat nou Klein geluk? Wat is dat nou weer voor een domme titel. Boeken van Nico hebben andere titels. Natrappen, Affluiten, van mijn part Matennaaien. Maar geen Klein geluk. Stomme eikel! Met je lullig boekwinkeltje.” 
- “Sorry. Ik zei toch sorry.”

Op de PowerPoint presentatie zag het er geweldig uit. Ook de foto moest anders. Geen Nico Dijkshoorn die met een wat filosofische blik in zijn ogen naar iets in de verte kijkt. Waarschijnlijk naar de klok om te zien hoelang hij zijn lach al had ingehouden. Met zijn hoedje. Op de nieuwe foto moest hij net als Pipo de Clown zijn hoofddeksel een beetje afnemen als een soort saluut aan de lezer. Dat was pas een staaltje marketing. Iets waar de echte uitgeverijen een puntje aan konden zuigen. Het hoofd van de afdeling marketing kreeg een staande ovatie van de directieleden. 

Het nieuwe boek van Nico Dijkshoorn heet dus op het laatste moment geen Aftrappen maar Klein geluk. Daar is niets meer aan te doen en moeten we dus maar mee zien te leven. Het leest in het begin natuurlijk wel even anders. Wat onwennig. Intiemer misschien. Je durft niet meteen hard te lachen, want dan passen die titel en nieuwe foto niet meer zo goed bij het boek. Nico schrok zich ook een hoedje toen hij het tijdens de aanvullende fotoshoot van zijn uitgeverij te horen kreeg. Dat is duidelijk aan die nieuwe omslag te zien. Gelukkig maken de columns alles goed en na een paar bladzijden ben je al die slimmigheden van de uitgever alweer vergeten en kan je ouderwets en ongenadig in de lach schieten. Met een zeer aparte bril bekijkt Dijkshoorn de voetballerij en weet ze telkens weer een behoorlijke spiegel voor te houden. Niemand ontkomt eraan. Neem je jezelf te serieus, dan ben je aan de beurt. Zoals het ook hoort. In totaal bevat Klein geluk zevenenveertig columns waarin Dijkshoorn de voetballerij weer in het juiste perspectief plaatst. Over Jasper Cillessen, Dirk Kuijt, Michiel Kramer, Louis van Gaal, Foppe de Haan, ADO Den Haag, Johan Cruijff, Co Adriaanse en – natuurlijk – Buik Reffels. Als toegift staat er nog een mooi verslag in van de eerste ontmoeting van Dijkshoorn met Wim van Hanegem. Een waardige afsluiting van een prachtig voetbalboek waar je ouderwets om kan janken van plezier.

Dat hoedje op de voorkant staat Nico overigens geweldig. Hij heeft echt een hoedjeshoofd. Als je vroeger wel eens dacht dat je iets vreemds zag in zijn gezicht, iets wat je niet helemaal kon plaatsen, dan weet je nu wat het is. Het hoedje ontbrak. Niemand kan een hoedje zo overtuigend dragen als Nico Dijkshoorn. Met klasse en stijl. Plotseling begrijp ik waarom ze bij de uitgeverij gekozen hebben voor die titel: Klein geluk. Dat zit namelijk – zoals wel vaker – in een klein hoedje.


Klein geluk
Nico Dijkshoorn
Uitgeverij Voetbal International
Prijs: € 14,95

Nico Dijkshoorn: Daar schrik je toch van

Diepere lagen

Daar schrik je toch van is een bundel met de eerste duizend gedichten van Nico Dijkshoorn, die eerder waren verschenen onder zijn pseudoniem P. Kouwes. Duizend gedichten! Dat is inderdaad even schrikken. Vanaf het eerste gedicht is het echter ook het vertrouwde geluid van Nico Dijkshoorn. Keiharde poëzie. Vrije stijl. Soms wat anaal gericht, maar dat mag de pret niet drukken. Dat hoort een beetje bij Nico, dat is zijn humor. Dat is dan altijd lachen. Daar staat hij zelf eigenlijk nooit bij stil. De bundel bevat dolkomische gedichten maar ook grote waarheden. Over Levon Helm bijvoorbeeld, de drummer van The Band. Verder veel poëzie over Holleeder, Chinese restaurants en natuurlijk over reigers. Maar ook over een dode specht die wel heel erg aan een boom is gehecht. 

Ik ga er gewoon zelf van rijmen. 

Op bladzijde tien staat het eerste en laatste gedicht van Nico Dijkshoorn dat rijmt. Twee woorden. Haar, schaar. Je merkt aan alles dat Dijkshoorn daar een aantal dagen en misschien wel weken aan heeft zitten schaven. Er zitten duidelijk diepere lagen in en ik denk dat ik – de toekomstige biograaf van Nico Dijkshoorn – als een van de weinige mensen voel wat hij met dit gedicht wil zeggen. Het zijn namelijk niet zomaar twee woorden, het is een verhaal. Een boodschap. Een profetie. Een emotie met een diep trieste kern over de opwarming van de aarde, over de algjes in het poolijs die zuurstof uitstoten en de wereld wanhopig proberen te redden van de naderende ondergang. Haar, schaar. Het is tevens een beeldschone verwijzing naar het vluchtelingenprobleem en hoe dat volgens Nico Dijkshoorn opgelost zou moeten worden. Het mooie en meest indrukwekkende is dat het nog rijmt ook! Onvoorstelbaar. Dat Dijkshoorn bij het schrijven zelfs dát nog voor elkaar heeft gekregen. Zonder dat het gedicht ook maar iets aan zeggingskracht en inlevingsvermogen verliest. Hoe verzin je zoiets? Als je gelovig bent zou je het nu hebben over een vorm van goddelijke interventie. Over tientallen generaties gaan ze het op scholen en universiteiten nog hebben over dit gedicht en de kans is groot dat ze er dan nog meer lagen in gaan ontdekken. Het gedicht zal nog honderden jaren mensen hoop, troost en houvast bieden. Terwijl het gewoon heel nonchalant onderaan pagina tien staat, een beetje verloren, alsof er nog drie regeltjes te vullen waren. Typisch Dijkshoorn ook weer, om het een beetje te verstoppen en vervolgens te doen alsof het niets voorstelt. Bladzijde tien is echter niet geheel toevallig gekozen. Lees het gedicht maar eens heel langzaam, proef ieder woord, iedere letter. Het zijn er tien! Echt, het is geen toeval. Dit is een dichter op de toppen van zijn kunnen. 

Haar, schaar. 

Ik schiet weer vol.

Ook al heb je een hekel aan gedichten. Zelfs al heb je een hekel aan Nico Dijkshoorn. Als je ooit in je leven overweegt om een bundel met gedichten te kopen, dan is Daar schrik je toch van hét boek dat je moet kiezen.

Daar schrik je toch van
Nico Dijkshoorn
Uitgeverij Nieuw Amsterdam
Prijs: € 12,50

Nico Dijkshoorn: Kleine dingen

Absurde humor

Eigenlijk zou ik geen boeken van Nico Dijkshoorn moeten recenseren.

Hoewel bijna niemand het weet is Nico één van mijn allerbeste vrienden. Maatjes, twee handen op één buik, gabbers en ga zo maar door. Broers, bijna. Gevoelsmatig althans. En laat dat ‘bijna’ dus maar achterwege. Ik spreek nu natuurlijk uitsluitend namens mijzelf, maar ik ben er heilig van overtuigd dat Nico exact hetzelfde voelt. Mogelijk zelfs nog sterker dan ik. Mijn vriendin heeft Nico nog nooit ontmoet, maar weet wel van de onverbrekelijke band. Het is bij ons thuis ook heel normaal om het over Nico te hebben. “Zou Nico dat ook vinden?”, hoor ik haar vaak vragen. Retorisch. Uiteraard. “Nico zou hier helemaal woest van worden”, schreeuwde ik laatst keihard door de huiskamer toen ik mijn schoen wilde aantrekken en vervolgens hoorde, zag en voelde dat de veter brak. Mijn vriendin beaamde dat meteen. Ze wist instinctief dat Nico schuimbekkend door zijn huis zou razen als hem dit zou overkomen. En terecht! 

Je moet nooit de boeken van je vrienden recenseren, is mij wel eens verteld door iemand die daar echt verstand van had. En geen vrienden. Ik heb mij daar in het verleden wel schuldig aan gemaakt met de boeken van Paul Goeken, Elvin Post en Kim Moelands. Met Nico ga ik nu ook herhaaldelijk in de fout. Over het algemeen schrijf ik lovende recensies, omdat ik nu eenmaal heel erg moet lachen om zijn humor. Onze humor. Behalve zijn eerste boek, maar toen kende ik hem nog niet. Dat waren de Nico b.c. dagen. Donker, eenzaam, koud. Voor Nico althans. Ik kende hem toen nog niet dus kon het mij weinig schelen. Onvoorstelbaar. Achteraf. Niet dat zijn eerste boek slecht was, maar ik had er niet hetzelfde gevoel bij. Nico begrijpt dat als geen ander. Z’n andere boeken zijn echter pareltjes en zo’n beetje de leukste die je kan lezen. 

Kleine dingen is geen uitzondering. Sterker nog: het zijn de kleine dingen die de regel in dit geval volledig bevestigen. Korte columns, prachtige teksten, geweldige taalkundige vondsten, absurde humor en dat allemaal op de manier waarop Nico dat als enige kan. Waarmee hij inmiddels ontzettend succesvol is geworden. Hoewel hij voor zijn vrienden altijd exact dezelfde Nico is gebleven. Toegankelijk, aaibaar, vriendelijk, een beetje verlegen en nog altijd zonder enige kapsones. Een kameraad, een makker. Daarom, of beter gezegd: onder andere daarom, is Nico één van mijn allerbeste vrienden. Mijn vriendin heeft hem jammer genoeg nog nooit ontmoet.

Ik ook niet trouwens.



Kleine dingen
Nico Dijkshoorn
Uitgeverij Contact
€ 12,50

Nico Dijkshoorn: De vrije man

Dijkshoorn rules!

Net als veel andere liefhebbers van voetbal en humor vind ik het erg jammer dat Nico Dijkshoorn niet meer aanschuift aan de tafel van Voetbal International. Of beter: Voetbal Inside, zoals het programma tegenwoordig heet. Het zal wel met het tijdschrift VI te maken hebben en de breuk met hun voormalige hoofdredacteur. Mijns inziens was Dijkshoorn echter de beste gast aan tafel, naast Wim Kieft natuurlijk. Gijp is normaal gesproken het – vaak – vermoeiende middelpunt van het programma, die het doorgaans alleen maar heeft over Barcelona, Bayern München en de slechte balbehandeling van middelmatige spelers. Waar we er op de Nederlandse velden al jarenlang meer dan genoeg van hebben rondlopen. Daarnaast is Gijp een waar orakel over de verschillende technieken binnen het internationale paaldansen. Bij alles roept hij dat het waanzinnig is en vervolgens slaat hij nog eens de gast naast hem hard op de rug. 

Ouwe pik. 

Nico Dijkshoorn was het perfecte tegengewicht, met humor en een duidelijk gebrek aan kennis van zaken. Nooit een woord over de tactiek van Ajax of PSV, niets over de veldbezetting van Feyenoord en al helemaal niets over een ruit op het middenveld of de overduidelijke voor- of nadelen van een omschakeling tussen 1-4-3-3 en 1-3-4-2-1. Johan Derksen noemt het programma altijd een afspiegeling van de gemiddelde voetbalkantine en spreekt tegen dat ze aan tafel onnodig kwetsend of negatief zijn. Het is satire! Vaak ben ik het daar overigens wel mee eens en ben ik van mening dat voetballend Nederland zich wat minder serieus moet nemen. Nico Dijkshoorn was als gast uitstekend in de rol van de man die zich na iedere wedstrijd ook even liet zien in de kantine. “Doe mij maar een bal gehakt en een frikandel speciaal met extra saus. En doe dan gelijk ook maar een biertje, wat kan mij het schelen.”

Nu Dijkshoorn niet meer in het programma komt is het mijns inziens allemaal wel een stukje minder geworden. Maar gelukkig hebben we de boeken nog. De Vrije Man voldoet aan alles wat je verwacht van een verzameling columns van Nico Dijkshoorn. Het normale wordt lekker absurd gemaakt en het absurde krijgt – net als die frikandel speciaal – een extra sausje. De columns zijn het ultieme voorbeeld van tijdloze voetbalhumor, de literaire vorm van twee liter urine in het flesje shampoo van de keeper, de drol in de linkerschoen van de rechtsbenige verdediger en de slagroom in het busje scheerschuim van de niet scorende spits. Opgeschreven op een manier zoals slechts weinige dat kunnen. 

De boeken met voetbalcolumns van Nico Dijkshoorn zijn een noodzakelijke aanschaf voor alle liefhebbers van voetbal en voor alle voetballers die beseffen dat er meer in het leven is dan hun eigen ego.

Nico Dijkshoorn rules!

Met die oogjes van hem.


De vrije man
Nico Dijkshoorn
Uitgeverij VI
Prijs: € 14,95

Nico Dijkshoorn: Dijkshoorn

Niet zijn beste...

Het in 2010 verschenen Dijkshoorn is de eerste bundel met columns en verhalen van Nico Dijkshoorn, welke hij voor verschillende media schreef. De kracht van Nico Dijkshoorn is dat hij de kleine dingen in het leven groot maakt. Berichten in de krant, die ieder normaal mens gewoon tot zich neemt, zijn voor hem munitie om te laten zien hoe absurd het leven soms is en hoe vanzelfsprekend wij het allemaal accepteren. Hij geniet van de meest normale zaken die wij nog amper opmerken en maakt daar vervolgens een verslag van in de vorm van een spetterende column of een confronterend verhaal. Het leven onder een enorme vergrootglas en Nico Dijkshoorn kijkt er als geen ander doorheen. Toch is deze eerste bundel niet van hetzelfde niveau als zijn latere boeken. Hij worstelt op het oog nog enigszins met inhoud en vorm en slaat af en toe ook de plank een beetje mis. Dat kan natuurlijk ook te maken hebben met de grote verscheidenheid aan opdrachtgevers. Je schrijft voor De Volkskrant waarschijnlijk toch net even iets anders dan voor Hard Gras, JFK of het culinaire tijdschrift Bouillon.

Ik heb de Rinus Israël en Wim van Hanegem proef erop los gelaten. 

Israël was meteen duidelijk: 
“Dus je wilt een boekie schrijven, als een grote meneer? Waar mensen om kunnen lachen? Nou, dan zou ik het voortaan maar wat korter houden en het wat grappiger maken, want nu vallen ze in slaap. Begrepen? Dijkshoorn? Let je wel een beetje op? Ik probeer je wat bij te brengen hier!”

Van Hanegem was nog duidelijker: 
“Een boekje? Nee, dat soort dingen lees ik niet.”

Natuurlijk valt er best wel wat te genieten in de eerste bundel van Nico Dijkshoorn, met name de verhalen uit Hard Gras en een aantal nog niet eerder gepubliceerde columns. Het is echter wel fijn om te weten dat Dijkshoorn met name het advies van Rinus Israël flink ter harte heeft genomen. Het boek Dijkshoorn kost slechts € 12,50 en voor die prijs zal je er geen buil aan vallen. Al is het maar om de verzameling compleet te maken. 


Dijkshoorn
Nico Dijkshoorn
Uitgeverij Atlas Contact
Prijs: € 12,50

Nico Dijkshoorn: Huilen & lachen

Fenomeen

Nico Dijkshoorn is als columnist een waar fenomeen. Of het nu over voetbal gaat, over Artis, over een vakantie in Stockholm, over bekende Nederlanders, over muziek, over dieren of over welk ander onderwerp dan ook: hij weet altijd te verrassen en met originele humor een stuk te schrijven waarom je moet lachen. Soms zet hij je ook aan het denken, maar de glim- of de schaterlach is toch altijd aanwezig. Als je het bovenstaande leest denk je misschien een vergelijking te kunnen maken met Youp van ’t Hek, want over hem kan je vrijwel hetzelfde schrijven. 

Toch staat Dijkshoorn daar ver vandaan, zijn columns zijn in niets vergelijkbaar. Je kan bijna zeggen dat in zijn manier van schrijven en het uitwerken van zijn verhalen Dijkshoorn een klein beetje aan Haruki Murakami doet denken. Ongrijpbaar, onnavolgbaar, origineel en met een geheel eigen klank. Nico Dijkshoorn is met niemand te vergelijken en heeft een unieke stijl die het lezen van zijn boeken zo verslavend maakt. 

Niet slecht voor een vijftiger met overgewicht en de haarstijl van een uitgetreden monnik.


Huilen & lachen
Nico Dijkshoorn
Uitgeverij Atlas Contact
Prijs: € 17,99