Hjorth Rosenfeldt: De test

Witter dan wit

Om helemaal eerlijk te zijn begon ik een beetje met de pest in mijn lijf aan het vijfde boek van het duo Hjorth Rosenfeldt over psycholoog Sebastian Bergman. Ik had het al een paar keer in mijn hand gehad, maar het toch telkens weer weggelegd. Alle vorige delen waren mij goed bevallen, hoewel ik het soapgehalte soms wel wat te hoog vond en de persoonlijke beslommeringen van de leden van het team van de Nationale Recherche mij een beetje begonnen te irriteren. Dat laatste was echter niet de reden om met enige vertraging aan De test te beginnen. Het lag meer aan het uiterlijk van het nieuwe boek. Wit, een half gezicht op de voorkant en het schrijversduo als een soort van Koot & Bie op de achterflap. Ik weet het, het is kinderachtig en hoort totaal geen rol te spelen bij het wel of niet lezen van een boek. Maar wie is die vent op de voorkant? Is dat Sebastian Bergman? Het is in ieder geval niet de kop die ik zelf in mijn hoofd had bij het lezen van de voorgaande delen. Waarom het uiterlijk van een serie veranderen? Wat is de toegevoegde waarde? Wat mankeerde er aan de eerste vier delen? Gaan we met deel vijf een geheel nieuw publiek aanboren? Mannen met baarden? Mensen die alleen witte boeken lezen? Moeten we de titel letterlijk nemen en is het vanuit uitgeverij Cargo slechts een test? Ach, het zal wel aan mij liggen. Mij teveel bezighouden met randzaken die er totaal niet toe doen. Het gaat om de inhoud en niet om de verpakking. Maar waarom die verpakking dan veranderen? 

Voor ik aan het vijfde deel van de Bergmankronieken begon, las ik op internet voornamelijk positieve reacties. Spannend, mooi plot, meeslepend. Als liefhebber van de boeken van Hjorth Rosenfeldt keek ik erg uit naar dit nieuwe deel, omdat ik het idee had dat de serie een aantal nieuwe wegen zou inslaan. Iets wat ik al dacht na het derde deel, maar Het stille meisje viel mede in dat opzicht enigszins tegen. Dat kan mijn inziens ook gezegd kan worden van dit nieuwe deel. Het leest allemaal weer heel soepel en snel, maar het zemelige gesoap is nog steeds aanwezig. De bed avonturen van de verschillende leden van de Nationale Recherche nemen onderhand net zoveel ruimte in binnen het verhaal als de jacht op de moordenaar. Het gegeven van dit nieuwe boek is zonder meer interessant. Iemand vermoord mensen die in zijn ogen te stom zijn om voor de duvel te dansen. Hij is woest dat jongeren in Big Brother programma’s nationale iconen worden, dat iemand met een YouTube kanaal meer geld verdiend dan een wetenschapper die cum laude is geslaagd aan de universiteit. De oppervlakkigheid van de maatschappij is de moordenaar een doorn in het oog. 

De Nationale Recherche heeft geen idee hoe ze de moordenaar te pakken moeten krijgen en de jacht op hem wordt mooi over het eerste driekwart van het verhaal verdeeld. Het tempo is Scandinavisch laag, karakter worden redelijk uitgediept, maar echt spannend wil het maar niet worden. Pas tegen het eind komt het tempo en de daadwerkelijke actie. Het is te weinig om van De test een top boek te maken en hoewel het Hjorth Rosenfeldt wederom lukt om met een flinke cliffhanger te eindigen, blijven na het dichtslaan toch vooral de persoonlijke relaties van de belangrijkste personages in je hoofd nazingen. Je kan er niets aan doen. Net als zo’n bekend en populair deuntje in de lift of in de wachtkamer van de huisarts. Je wil er geen aandacht aan besteden maar het is zo dominant aanwezig dat het onmogelijk is het naar de achtergrond te verdringen. Het nieuwe uiterlijk van de serie heeft in dat opzicht dus niet geholpen. Het is nu witter dan wit. Maar dat heb je nu eenmaal met een goede soap. 

Nu maar weer eens een echte thriller gaan lezen.


De test
Hjorth Rosenfeldt
Uitgeverij Cargo
Prijs: € 19,99

Column: De verzamelaar

Eigenlijk ben ik een verzamelaar.

Een liefhebber van boeken die het liefst alles van zijn favoriete auteurs thuis in de kast heeft staan. Op de plank, per auteur en op jaar van verschijnen. Als ik onverhoopt een boek heb gemist dan ga ik stad en land af om dat ontbrekende deel alsnog in mijn bezit te krijgen. Oftewel: een obsessieve verzamelaar. Iets waar veel meer boekenliefhebbers volgens mij last van hebben. Ik wil het boek ook echt zelf hebben. Naar de bibliotheek gaan om het daar te lenen en vervolgens thuis te lezen is voor mij geen optie. Hebben. Hebben. Hebben. En houden. Daarnaast moet ik eerlijk bekennen dat ik niet zo heel erg hou van het lezen van een exemplaar dat al door tientallen andere mensen is gelezen. Waar de koekkruimels uitvallen en waarin je ooghaartjes, snotjes, huidschilfers en andere niet meer te definiëren rotzooi aantreft. Boeken met ezelsoren, gebruikte boekenleggers en handgeschreven notities. Ik wil de eerste zijn die het leest en exact weten wie het eventueel na mij nog gaat lezen. Wat overigens slechts een klein en zeer selectief gezelschap is. Boeken zijn geen gewone gebruiksvoorwerpen, boeken zijn schatten die je moet bewaren en koesteren.

Mijn huis staat vol met boekenkasten. Boeken in plaats van behang of reproducties van schilderijen. Niets is mooier dan al die ruggetjes van gelezen en ongelezen boeken. Niets is dan zo storend als uitgeverijen die steeds maar weer het uiterlijk van een lopende serie veranderen. Natuurlijk begrijp ik de uitgeverij soms wel. Ze proberen hun boeken aantrekkelijk te houden en met een andere omslag weer een nieuw publiek aan te trekken. Of om de verkoop minimaal op peil te houden. Daar profiteer ik als lezer uiteindelijk ook van. Als een serie of auteur niet succesvol is, dan komen er ook geen nieuwe boeken meer. Geen vertalingen, als het gaat om buitenlandse schrijvers. Een andere omslag kan in de boekwinkel een enorm effect hebben, aangezien op bepaalde plekken in Nederland (NS stations, luchthavens) veel van het succes van een boek nu eenmaal afhankelijk is van de visualiteit. Alleen als verzamelaar kan ik mij er vaak flink aan irriteren.

Koop je al jaren de boeken van Michael Connelly, als fan van het eerste uur. Stapt De Boekerij na een aantal jaar plotseling af van het tot dan toe vertrouwde kleurige uiterlijk en gaan ze verder met omslagen van een ander design. Pffff….. Tot overmaat van ramp veranderen ze daarna ook nog eens twee keer het logo van de uitgeverij dat op de rug van het boek is te zien. Een paar boeken later  komen er weer nieuwe inzichten en plotseling worden de boeken in de serie een aantal millimeters groter! In het formaat dat we tot dat moment vooral kennen van de boeken van John Grisham. Niet alleen bij Michael Connelly en De Boekerij gebeuren dit soort dingen. Vorige week verscheen het vierde deel van De Bergmankronieken van Hjorth Rosenfeldt. Wat denk je: plotseling een witte omslag met daarop de helft van een behaarde mannenkop. Uitgeverij Cargo heeft de oude stijl van donkere omslagen vaarwel gezegd. Waarom dan? Liep de serie niet? En wie is die man met die baard? Sebastian Bergman? Ik had een heel ander beeld van hem in mijn hoofd. Dit lijkt net een oudere uitvoering van Hugh Laurie in de serie House. Wat doet die nou weer op de voorkant van een van de meest veelbelovende series van dit moment?

Ook erg is als één van je meest favoriete series een make-over krijgt. Bijvoorbeeld de Boeken van de Zieners van Robin Hobb. Een geweldige trilogie die vrijwel bovenaan mijn lijst staat van meest favoriete boeken. Mooie gebonden boeken. Tot ze een paar jaar geleden opnieuw werden uitgebracht in nóg mooiere uitvoeringen. Oei! Die moest ik dus meteen opnieuw kopen. Hebben. Hebben. Hebben. Uitgeverij Luitingh doet het nog slimmer bij Terry Goodkind. Jarenlang uitbrengen in grote paperbacks en dan plotseling ook goedkopere en bloedmooie gebonden edities voor een leuke prijs gaan maken.  Inmiddels steeds een jaar na verschijnen van de paperback. Die je bij verschijnen natuurlijk meteen koopt omdat je niet nog een jaar wil wachten. Maar ondertussen wel dromen van die gebonden reeks. Met als resultaat dat de meeste delen inmiddels dubbel in mijn boekenkast staan.

Eigenlijk ben ik een verzamelaar.

En een lezer.

Wat is dat soms een hondsberoerde combinatie. 

Hjorth Rosenfeldt: Het stille meisje

Goede Tijden, Slechte Tijden

Als je dacht dat het schrijversduo Hjorth Rosenfeldt na het derde deel van de Bergmankronieken het roer volledig zouden omgooien, dan kom je met Het stille meisje bedrogen uit. Alle kansen lagen er om een geheel nieuwe weg in te slaan, maar uiteindelijk gaat de serie gewoon verder waar het met Het familiegraf gebleven was. Op zich is dat helemaal niet erg, want het is een prima serie met aansprekende hoofdpersonen en voldoende spanning. Enig nadeel is alleen dat de persoonlijke beslommeringen van de leden van de Nationale Recherche steeds meer op een moderne soap beginnen te lijken. Er zijn wel heel veel onderlinge liefdesrelaties die steeds als knipperlichten aan en uitschieten en dat maakt het lezen na vier delen soms onnodig vermoeiend. Met een beetje durf hadden de auteurs daar in één klap allemaal mee kunnen afrekenen maar Het stille meisje maakt al snel duidelijk dat ze daar toch van hebben afgezien. Of misschien wel nooit hebben overwogen. De relaties op de werkvloer gaan namelijk in alle hevigheid verder en in sommige passages is het soms het net alsof je een deel van een Scandinavisch script van Goede Tijden, Slechte Tijden aan het lezen bent. 

Ondanks dat is Het stille meisje weer een goede thriller. Het is spannend, zit erg goed in elkaar en is bovenal ook uiterst geloofwaardig. Als duo beschikken Michael Hjorth en Hans Rosenfeldt over een meeslepende schrijfstijl en hebben ze – net als veel andere Zweedse auteurs – op het oog totaal geen haast bij het vertellen van hun verhaal. Dit soort thrillers bezitten hun eigen tempo met veel ruimte voor sociale misstanden en maatschappijkritische elementen. Het stille meisje is hierop geen uitzondering. Psycholoog Sebastian Bergman zien we nu in een wat andere rol en meer van zijn menselijke kant. Uiteraard heeft hij nog altijd zijn eigen agenda, maar de auteurs maken hem toch langzaam maar zeker wat minder irritant. 

De plot van het boek zit goed in elkaar al komt het op het oog wat snel en abrupt tot een eind. In de laatste dertig pagina’s leggen de schrijvers de basis voor het vijfde deel en wederom kan het ervoor zorgen dat de serie ingrijpend gaat veranderen. Op het oog zijn de ontwikkelingen niet verrassend aangezien ze er al een tijdje aan zaten te komen, maar het maakt je wel nieuwsgierig hoe de auteurs het gaan uitwerken. Om de serie op een hoger niveau te krijgen moeten ze mijns inziens een paar harde noten kraken en de opgeklopte romantiek tot een minimum beperken. Alleen dan maken De Bergmankronieken de stap van prima thrillers naar het beste wat de Zweedse misdaadliteratuur te bieden heeft.


Het stille meisje
Hjorth Rosenfeldt
Uitgeverij Cargo
Prijs: € 19,90

Kijk hier: "Het familiegraf" (De Bergmankronieken # 3) 
Kijk hier: "De discipel"(De Bergmankronieken # 2)

Hjorth Rosenfeldt: het familiegraf

Niet het beste deel

Het derde boek van de Bergmankronieken is niet het beste deel in de serie, maar ondanks dat is Het familiegraf wel een meer dan uitstekende thriller. Het verschil tussen dit boek en de twee eerder verschenen delen is mogelijk vooral gevoelsmatig. Misschien ook persoonlijk. Het komt wat minder snel op gang en er lopen net iets teveel lijntjes door het verhaal waardoor je aandacht op bepaalde momenten wordt afgeleid van de kern van het geheel. Opvallend is vooral hoe de narcistische Sebastian Bergman briljant is in zijn werk als uiterst getalenteerde psycholoog, maar in zijn pogingen om in zijn privéleven een aantal brokstukken te lijmen wel heel erg veel aan het toeval lijkt over te laten. Doortrapte criminelen straffen ieder foutje af en de rechercheurs van de Nationale Recherche weten door hun nauwgezette onderzoeken bijna altijd de onderste stenen boven te krijgen. De activiteiten van Bergman blijven echter onopgemerkt terwijl daar op sommige momenten vrij makkelijk doorheen geprikt kan worden. 

Het staat in schril contrast met de rest van het verhaal van Het familiegraf. Misschien dat de auteurs in hun poging om van Sebastian Bergman de minst sympathieke hoofdpersoon van een misdaadserie te maken bewust bepaalde zaken op hun beloop laten. Hopelijk alleen in dit derde deel, want in het vervolg van de serie zal het als een etterende wond alleen maar de kwaliteit van de boeken kunnen beïnvloeden. En kwaliteit is wel degelijk het woord dat je aan de serie van Michael Hjorth en Hans Rosenfeldt mag ophangen. Het familiegraf zit goed in elkaar en na het wat moeizame begin komt het verhaal in de tweede deel van het boek in een achtbaan van emoties, geweld en intriges terecht. Als lezer krijg je nog nauwelijks de kans om op adem te komen en rol je van de ene in de andere gebeurtenis. Soms is het onderlinge verband niet meteen zichtbaar maar aan het eind weten de auteurs alle lijntjes op een overtuigende manier bij elkaar te brengen en krijg je het overzicht voorgeschoteld dat misschien niet 100% bevredigend is maar wel aansluit bij de actualiteit van onze huidige maatschappij. 

Het boek eindigt met een cliffhanger welke vooral schokkend is en op het oog weinig te raden overlaat. Het geeft aan dat de serie in het vierde deel mogelijk een iets andere kant zal opgaan en dat de auteurs niet bang zijn om harde beslissingen te nemen. Wat de kwaliteit van de serie waarschijnlijk alleen maar verder zal doen toenemen. 


Het familiegraf
Hjorth Rosenfeldt
Uitgeverij Cargo
Prijs: € 15,00

Hjorth Rosenfeldt: De discipel

De discipel

De discipel is het tweede deel van het schrijversduo Hjorth Rosenfeldt in hun serie over Sebastian Bergman. Was het eerste deel al heel erg goed, dit vervolg is mogelijk één van de beste thrillers van de afgelopen jaren. De spanning zit er vanaf het begin in en blijft hoog tot aan de meer dan uitstekende plot. Psycholoog Sebastian Bergman is het narcistische middelpunt van de boeken en is één van de minst aangename personages die je als hoofdpersoon in een serie zal tegenkomen. Hij roept allerlei emoties op bij de lezer - en bij de andere karakters binnen het verhaal - en kruipt direct onder de huid. Wonder boven wonder werkt dit wat bizarre gegeven uitstekend en voegt het een extra dimensie toe aan deze serie. 

De rode draad van De discipel is redelijk standaard, maar de uitwerking uitmuntend. Het verhaal wordt met zeer veel vaart verteld en aan het eind blijven er genoeg zaken over die in volgende delen verder uitgewerkt kunnen worden. Als Michael Hjorth en Hans Rosenfeldt dit niveau kunnen vasthouden dan staat de liefhebber van thrillers nog een hoop moois te wachten. Op naar deel drie.


De Bergmankronieken # 2: De discipel
Hjorth Rosenfeldt
Uitgeverij Cargo
Prijs: € 15,00